مواد غذایی را می توان به گونه ای ترکیب کرد که عملکرد دستگاه هاضمه بهبود یابد. سوءهاضمه نه تنها ناراحتی گوارشی مانند نفخ، درد یا سوزش سردل ایجاد می کند بلکه باعث جذب نشدن کامل مواد مغذی می شود که این امر تغییر خلق و خو، ضعف سیستم ایمنی، واکنش های آلرژی زا، کندی بهبود زخم، مشکلات پوستی و کمبود انرژی را به همراه دارد.

برخی غذاها دیرتر هضم می شود؛ به طور میانگین، هضم میوه ۳۰ تا ۶۰دقیقه، سبزی، حبوبات و غلات یک تا ۲ساعت، ماهی و گوشت پخته نیز حداقل ۳ تا ۴ ساعت طول می کشد. ترکیب کردن مواد غذایی با یکدیگر زمان هضم آن را تغییر می دهد.

به عنوان مثال ترکیب کردن میگو با آناناس روند هضم را طولانی و مشکل می کند و آناناس زمان طولانی تری در معده می ماند. از طرفی قند موجود در میوه باعث نفخ و گاز معده می شود. گندیدن مواد غذایی در معده یا روده به جای هضم شدن گاز ایجاد می کند که می تواند سمی و حتی سرطان زا باشد. این سموم ابتدا باعث خستگی مفرط، بی قراری، سردرد و بوی نامطبوع دهان می شود و در مرحله بعد التهاب، یبوست، آرتریت، فشارخون بالا، کولیت و مشکلات نامطلوب دیگری ایجاد می کند. این تنها زمان نیست که باید در نظر گرفته شود، بلکه ترتیب خوردن غذاهای مختلف نیز می تواند روی واکنش شیمیایی بدن تأثیر بگذارد.

بدن به آنزیم های مختلفی برای شکستن گروه های مختلف مواد غذایی نیاز دارد. این آنزیم ها از قسمت های مختلف بدن به دست می آید. آنزیمی به نام آمیلاز و لیپاز موجود در دهان و روده کوچک کربوهیدرات ها و چربی ها را هضم می کند. پپسین موجود در معده و آنزیم های دیگر در پانکراس به شکستن پروتئین کمک می کند. نمک صفراوی چربی ها را امولسیون می کند. آنزیم های روده کوچک قند موجود در میوه ها را هضم می کند. از این رو حتی یک ماده غذایی خیلی سالم و ساده می تواند ناراحتی گوارشی ایجاد کند. سالاد حاوی نخود، گلابی و مغز میوه، ترکیب غذایی مناسبی است. به گفته متخصصان، در زمان قدیم، مردم هر بار یک نوع غذا می خوردند زیرا می دانستند هضم غذا نیاز به زمان دارد.

حال این سوال مطرح است که چه نوع غذاهایی را نباید با هم ترکیب کرد؟

مثال: توت فرنگی در سالاد

پای سیب یا میوه توتی تازه برای دسر ، سالسای انبه با ماهی (سالسا: نوعی سس است که برای طعم دار کردن گوشت و مرغ به کار می رود.)

میوه سریع از معده عبور می کند و در روده ها هضم می شود. ترکیب کردن میوه با غذا باعث طولانی تر شدن روند هضم می شود. گوشت، غلات، میوه های کم آب مانند موز، میوه خشک و آواکادو برای مدت طولانی تری در معده می ماند و به تدریج تجزیه می شود زیرا میوه به عنوان شکر عمل می کند، قند سنگین است و به آسانی هضم نمی شود به همین دلیل میوه را به تنهایی و جدا از غذا میل کنید. میوه های تازه و فصلی، مواد غذایی انرژی زا، تصفیه کننده و کامل است و ترکیب کردن آن با پروتئین و کربوهیدرات این خواص را از بین می برد.

نیم یا یک ساعت قبل از غذا، میوه میل کنید تا معده برای هضم غذای اصلی آماده شود. آب موجود در میوه دستگاه گوارش را می شوید، فیبر آن را پاکسازی می کند و آنزیم ها روند شیمیایی هاضمه را فعال می کند. به همین دلیل مصرف میوه قبل از غذا، توان دستگاه گوارش را افزایش می دهد. اگر قصد دارید پس از صرف غذا میوه میل کنید، بهتر است ۳ساعت فاصله را رعایت کنید. بهتر است میوه را به تنهایی میل کنید به ویژه خربزه، زیرا سرشار از قند و آنزیم مخصوص خود است.

مثال: گوشت و سیب زمینی، مرغ و پاستا، ساندویچ بوقلمون.

متخصصان معتقدند، مصرف پروتئین حیوانی با کربوهیدرات مانند گوشت همراه با نان یا سیب زمینی تأثیرگذاری یکدیگر را خنثی می کند. پروتئین ها فاسد و کربوهیدرات ها نیز تخمیر می شود. نتیجه این دو عمل ایجاد گاز معده و نفخ در سیستم گوارشی است اما بدن برخی افراد به ترکیب این دو نوع غذا از جمله گوشت و سیب زمینی عادت دارد.

پروتئین یا نشاسته را با سبزی غیرنشاسته ای ترکیب کنید. در صورتی که می خواهید پروتئین حیوانی و نشاسته را با هم مخلوط کنید، سبزیجات سبز برگ دار را به غذای خود اضافه کنید.
چربی ها همراه با موادغذایی

مثال: زیتون همراه با نان، تن ماهی با مایونز، گوشت سرخ شده در روغن نباتی

چربی برای شکسته شدن به نمک صفراوی نیاز دارد و مخلوط کردن آن با ماده دیگر می تواند هضم آن را دشوار کند. به عنوان مثال، مقدار زیادی از چربی با پروتئین باعث کندی هضم می شود. چربی و روغن باید بر حسب میزان آنزیم های دستگاه گوارش فرد موردنظر ترکیب شود.

جایگزین: به مقدار کم از روغن های ارگانیک مانند روغن زیتون، هنگام پخت سبزیجات، غلات و پروتئین استفاده شود. افزودن سبزیجات برگ دار خام هنگام مصرف چربی ها توصیه شده است.
مصرف مایعات با غذا

مثال: نوشیدن آب با غذا، نوشیدن آب میوه با غذا، نوشیدن چای بلافاصله پس از غذا.

آب در عرض ۱۰دقیقه و آب میوه ۱۵ تا ۳۰دقیقه داخل معده راه پیدا می کند. مایعات، فعالیت آنزیم هایی را که بدن برای هضم کردن پروتئین ها، کربوهیدرات و چربی ها به آن نیاز دارد، کند می کند.

هرچه قدر می خواهیدبا فاصله مناسب ، قبل از هر وعده غذایی آب بنوشید پس از مصرف غذا نیز، بعد از نیم ساعت یا بیشتر می توانید مایعات بنوشید.
ترکیب پروتئین ها

مثال: گوشت و تخم مرغ، مغز میوه و ماست، غذاهای دریایی و استیک

پروتئین ها دیرتر تجزیه می شود، در نتیجه روی سیستم گوارشی فشار وارد می کند و انرژی بدن نیز کاهش می یابد. بنابراین بهتر است از مخلوط کردن گوشت های مختلف یا مخلوط گوشت با ماهی پرهیز شود.

جایگزین: سبزیجات سبک یا پروتئین و سپس گوشت مصرف کنید زیرا فعالیت آنزیم های هاضمه بیشتر می شود. فاصله زمانی بین پیش غذا و غذای اصلی نباید بیش از ۱۰دقیقه باشد. اگر هم می خواهید ۲نوع منبع پروتئینی مصرف کنید، بهتر است سبزیجات آبدار را به غذای خود اضافه کنید. از جمله پیاز، گل کلم، کلم بروکلی یا کاهو.